Voleybol Nedir? Voleybol Nasıl Oynanır? Voleybol Takım Pozisyonları

 

Ülkemizde de yüksek sayıda izleyicinin olduğu, her saniyesinin ayrı bir heyecana sahne olduğu voleybolun ilk adımına hoş geldiniz! Voleybol nasıl oynanır, voleybol kuralları nelerdir, voleybol ne kadar sürer gibi sorularınız varsa doğru yerdesiniz demektir. Voleybol hakkında bilgi için hemen yazımıza geçelim!

Voleybol Nedir?

Voleybol, bir file ile ikiye bölünmüş bir sahada oynanan ve bir takımda altı kişinin bulunduğu iki takımın mücadele ettiği bir spor branşıdır. Tarihi 1800’ünün sonlarına dayanan voleybolda amaç, topu rakibin sahasına düşürmek veya en son rakip oyuncunun temas edeceği şekilde oyun alanının dışına çıkmasıyla sayı kazanmaktır. Şimdi voleybol kaç kişi ile oynanır ve kuralları nelerdir konusuna geçelim.

Voleybol Nasıl Oynanır?

Uzunluğu 18 metre, genişliği 9 metre olan ve tam ortasından bir file ile ayrılan alanda oynanan voleybol, altışar kişilik iki takımla oynanır. Voleybol saha ölçüleri, kadın ve erkeklerde aynı iken voleybol file yüksekliği değişkenlik göstermektedir. Erkeklerde file yüksekliği 2,43 metre, kadınlarda file yüksekliği ise 2,24 metredir. 

Rally denilen serilerle oynanan voleybol, bir takımın servis denilen atış ile topu oyuna sokmasıyla başlar. Rakip takımın en fazla 3 dokunuşla karşı tarafa göndermesi gereken topa, blok denilen engelleme ile müdahale edilebilir. Blog, voleyboldaki dokunuş sayısı olan 3’e dahil edilmez. Rakibin yarı sahasında yere değmesi, rakibin gönderdiği topun doğrudan oyun alanı dışına çıkması, oyunculardan birinin kural hatası yapılması sonucunda bir takımın puan kazanmasıyla rally sona erer.

Voleybolda bir set 25 sayıya kadar devam eder. Fakat 24-24’lük beraberlik durumunda, bir takımın 2 sayı farkla öne geçene kadar set devam eder. Peki voleybol kaç set oynanır? Voleybol, 5 set üzerinden oynanan bir spordur. 3-0, 3-1’lik skorlarda maç sona erer. Setlerde 2-2’lik bir durum ortaya çıkarsa tie break adı verilen beraberlik bozucu set oynanır. İlk 4 set 25 sayı üzerinden oynanırken tie break seti yani son set 15 sayı üzerinden oynanır. Voleybol oyun süresi, dakika üzerinden değil kazanılan sayılar üzerinden belirlenir. 

Voleybol Takım Pozisyonları

Voleybolda takımlar, ilk 6 ve yedek 6 olmak üzere 12 kişiden oluşur. Yarı sahanın ortasında bulunan çizginin önünde ve arkasında bulunan 3’er oyuncunun farklı pozisyonları bulunur. Öndeki 3’lü ağırlıklı olarak hücum yaparken arka 3’lü savunma görevindelerdir.

Pasör, pasör çaprazı, smaçör, orta oyuncu ve libero olarak geçen bu pozisyonların farklı sorumlulukları ve yetenekleri bulunur. Genel olarak iki smaçörün yer aldığı sahada, sayı kazanan takım saat yönünde bir pozisyon döner. Fakat bu dönme işlemi her sayı sonrasında değil. Art arda sayı alındığında dönme işlemi yapılmaz. Rakipten sonra alınan ilk sayıda dönülür. Libero oynayan oyuncular ise pozisyon değişikliğine katılmazlar ve yerlerinde sabit kalırlar. Liberolar ayrıca takımdan farklı renkte forma giyerler ve savunmayı üstlenirler.

Voleybol Kuralları

Bir takımın, servis denilen atışı kullanarak topu oyuna soktuğu voleybolda, takımlardan biri sayı kazanana kadar oyun devam eder. 25’e ulaşan takım, bir seti kazanmış olur. 

Oyun içerisinde, yarı sahasına top gelen takım, en fazla üç dokunuş (blok hariç) yaparak topu rakibin sahasına göndermeli. Bir oyuncu, topa art arda dokunamaz. Oyun sırasında topun elle tutulması yasaktır. Topun tutularak yönlendirilmesi, top taşıma denen kural hatasına yol açar ve sayı kaybıyla sonuçlanır.

Set başına her takımın 6’şar oyuncu değiştirme hakkı bulunur. Oyunun durduğu anda gerçekleşen değişikliklerde birden fazla oyuncu aynı anda değişebilir. Koçların her sette yenilenen 30’ar saniyelik 2 adet mola hakkı bulunur. Voleybolda teknik mola denilen bir kavram da bulunur. Her setin 8 ve 16. sayılarında zorunlu olarak teknik mola kullanılır. 5. sette, teknik mola bulunmaz.

Uyarı, ihtar, oyundan çıkarma ve diskaliye; voleybol ceza türleridir. Voleybol hakemleri 5 kişidir. Baş hakem, yardımcı hakem, yazı hakemi, 2 çizgi hakemi, masa hakemi; maç boyunca birlikte görev alırlar. Voleybolda uyarı, baş hakemin hatalı oyuncuya sarı kart göstermesiyle olur. İlk aşamada sözlü bir uyarıdır, ikinci aşamada ise sarı kart gösterilir. Eğer hakem kırmızı kart gösterirse bu cezanın adı ihtardır ve takımın sayı kaybetmesine yol açar. Hakem bir elinde sarı ve kırmızı kartı aynı anda tutuyorsa hatalı sporcu veya teknik ekip üyesi o setin sonuna kadar cezalıdır ve oynayamaz. Hakemin bir elinde sarı, bir elinde kırmızı kart tutması ise diskalifiyedir ve kartı gören isim maçın geri kalanında sahadan ayrılmak zorundadır.

59